Piątek, 13 listopada 2026 roku, to kolejna okazja, by przypomnieć sobie popularne przesądy. Choć trudno znaleźć naukowe podstawy dla przekonania, że trzynasty dzień miesiąca wypadający w piątek przynosi nieszczęście, wierzenie to od lat funkcjonuje w kulturze i popkulturze. Dla niektórych jest powodem do żartów, inni wolą dmuchać na zimne.
Czarny kot i rozbite lustro. Najpopularniejsze przesądy
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli pecha jest czarny kot, który przebiega drogę. Według przesądu spotkanie takiego zwierzęcia może zwiastować niepowodzenie. W niektórych wierzeniach znaczenie ma nawet kierunek, z którego kot nadchodzi.
Kolejny popularny przesąd dotyczy rozbitego lustra. Ma ono przynosić aż siedem lat nieszczęścia. Wierzenie wywodzi się z dawnych przekonań, według których lustro miało być nie tylko przedmiotem codziennego użytku, ale również odbiciem ludzkiej duszy.
W piątek trzynastego niektórzy unikają także:
-
Przechodzenia pod drabiną – ma to przynosić pecha i sprowadzać niepowodzenia.
-
Rozsypywania soli – według tradycji może zwiastować kłótnię lub konflikt. Dawniej wierzono, że rozsypaną sól należy przerzucić przez lewe ramię.
-
Wstawania lewą nogą – rozpoczęcie dnia w ten sposób ma zapowiadać serię nieprzyjemnych zdarzeń.
-
Otwierania parasola w pomieszczeniu – przesąd mówi, że może to sprowadzić nieszczęście na domowników.
-
Kładzenia butów na stole – w wielu domach nadal uważa się to za zły znak.
-
Przechodzenia pod rozłożonymi schodami – podobnie jak w przypadku drabiny, ma to przynosić pecha.
Dlaczego piątek trzynastego uznawany jest za pechowy?
Nie ma jednej, powszechnie uznanej odpowiedzi na pytanie, skąd dokładnie wzięła się zła sława tej daty. W kulturze zachodniej zarówno piątek, jak i liczba 13 przez wieki były kojarzone z nieszczęściem.
Jednym z popularnych wyjaśnień jest nawiązanie do Ostatniej Wieczerzy, podczas której przy stole zasiadało 13 osób. W chrześcijańskiej tradycji piątek kojarzony jest natomiast z dniem ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Połączenie tych dwóch symboli miało z czasem utrwalić przekonanie o wyjątkowo pechowym charakterze piątku trzynastego.
Strach przed tą datą ma nawet swoją specjalistyczną nazwę. Paraskewidekatriafobia oznacza lęk przed piątkiem trzynastego. Choć sama nazwa może być trudniejsza do zapamiętania niż wszystkie przesądy razem wzięte, zjawisko jest znane na całym świecie.
Czy piątek trzynastego naprawdę przynosi pecha?
Z punktu widzenia nauki nie ma dowodów na to, że piątek trzynastego jest bardziej niebezpieczny lub pechowy niż jakikolwiek inny dzień. Wiele nieprzyjemnych zdarzeń przypisywanych tej dacie można wyjaśnić zwykłym zbiegiem okoliczności.
Psychologowie zwracają uwagę na mechanizm selektywnego zapamiętywania. Jeśli ktoś spodziewa się pecha, może łatwiej zauważać i zapamiętywać negatywne sytuacje, które wydarzyły się właśnie tego dnia, pomijając te pozytywne.
Dla jednych piątek trzynastego będzie więc dniem, w którym lepiej uważać na czarne koty i rozbite lustra. Dla innych to po prostu kolejny piątek, który zwiastuje początek weekendu. Niezależnie od podejścia, warto pamiętać, że żaden kalendarzowy przesąd nie musi decydować o tym, jak potoczy się nasz dzień.
Komentarze (0)