Jimmy Carter był 39. prezydentem Stanów Zjednoczonych w latach 1977-1981. W 2002 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za "niestrudzone wysiłki na rzecz pokojowego rozwiązania konfliktów międzynarodowych, promowania demokracji i praw człowieka oraz promowania rozwoju gospodarczego i społecznego".

Zmarł Jimmy Carter, były prezydent USA

James Earl Carter urodził się 1 października 1924 roku w Plains w południowo-zachodniej Georgii jako dziecko farmerów uprawiających orzeszki ziemne i właścicieli lokalnego sklepu. W 1946 roku ukończył Akademię Marynarki Wojennej w Annapolis i do 1953 roku służył jako oficer na okrętach podwodnych. Zajmował się tam m.in. serwisowaniem reaktorów jądrowych okrętów.

Po zakończeniu służby wrócił w rodzinne strony, gdzie przejął część działalności ojca. Zajął się uprawą orzeszków. Był baptystą i znany był z antyrasistowskich poglądów i w 1962 roku został wybrany do stanowego Senatu Georgii.

Od 1966 roku walczył o fotel gubernatora Georgii, by w 1971 roku objąć to stanowisko. Trzy lata później, ogłosił start w wyborach prezydenckich. Choć wciąż był mało znanym politykiem, pokonał swoich rywali w prawyborach Demokratów i tym samym w 1977 roku został 39. prezydentem Stanów Zjednoczonych, pokonując ówczesnego prezydenta – Geralda Forda.

Za swej prezydentury podpisał m.in. traktaty o ograniczeniu zbrojeń jądrowych oraz przyczynił się do podpisania pokoju Egiptu z Izraelem w Camp David.

Prowadził międzynarodową kampanię na rzecz obrony praw człowieka, formułując tzw. doktrynę Cartera, która pozbawiała wszelkiej pomocy ze strony Stanów Zjednoczonych kraje łamiące te prawa.

Jimmy Carter odwiedził Polskę

Polska była jednym z pierwszych krajów, które Jimmy Carter odwiedził podczas swojej kandydatury (1977 rok). W tym czasie doradcą Cartera do spraw bezpieczeństwa narodowego był Zbigniew Brzeziński.

Podczas wizyty w Polsce Carter spotkał się z kardynałem Stefanem Wyszyńskim, z kolei w 1979 roku Carter przyjął w Białym Domu Jana Pawła II, który w tym czasie przebywał z wizytą w USA.

W czasie swojej prezydentury Carterowi udało się doprowadzić do podpisania ze Związkiem Radzieckim porozumienia SALT II – o redukcji zbrojeń strategicznych. Umowa nie została ratyfikowana, ale władze USA i ZSRR zgodziły się przestrzegać traktatu, o ile będzie to robić druga strona.

Działalność społeczna Cartera

Mimo tych starań, rodacy krytycznie ocenili prezydenturę Cartera. Uznany za jednego z najgorszych prezydentów USA, po wycofaniu się z życia politycznego zaledwie po jednej kadencji, wciąż prowadził działalności społeczną i charytatywną. Założył w Atlancie Carter Center zaczął wspierać procesy zmierzające do wzmocnienia demokracji, obniżenia napięć i likwidacji zagrożenia lokalnymi konfliktami.

Jako niezależny mediator doprowadził w 1994 roku do pokojowego przywrócenia demokracji na Haiti. Przyczynił się także do rozładowania napięcia w stosunkach pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Koreą Północną.

Jimmy Carter – rodzina

Żoną 39. prezydenta USA była Rosalynn Carter. Byli małżeństwem przez ponad 77 lat, co czyni ich najdłuższym małżeństwem prezydenckim w historii USA. Żona Cartera zmarła 19 listopada 2023 roku w wieku 96 lat. Mieli czworo dzieci.

Stany Zjednoczone (1)

Nie żyje były prezydent USA. Jimmy Carter miał 100 lat