Okresowo, zarówno w Polsce, jak i w innych krajach europejskich, w ściekach wykrywane są zmutowane formy wirusów szczepionkowych. Pochodzą one od osób zaszczepionych szczepionkami zawierającymi żywe, osłabione wirusy polio – takie szczepionki w Polsce przestały być stosowane osiem lat temu. Zmutowane wirusy szczepionkowe nie zagrażają osobom zaszczepionym, jednak mogą powodować zakażenie u osób niezaszczepionych.

Potwierdzone obecności cVDPV2

W ostatnich miesiącach w ściekach komunalnych w Warszawie potwierdzono obecność cVDPV2 (krążącego zmutowanego wirusa polio typu 2). Podobne przypadki odnotowano od września 2024 r. w Hiszpanii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Finlandii oraz ponownie w Polsce – w grudniu 2024 r. wirusa wykryto w próbce pobranej w Rzeszowie.

Choć w Polsce ostatni przypadek choroby Heinego-Medina wywołany dzikim wirusem poliomyelitis odnotowano 40 lat temu, nadal prowadzi się systematyczny nadzór nad przypadkami porażeń wiotkich oraz badania ścieków komunalnych w celu wykrycia wirusów poliomyelitis. Wirus wydalany jest ze stolcem przez osoby chore lub bezobjawowych nosicieli, dlatego monitoring ścieków stanowi skuteczny system wczesnego ostrzegania przed potencjalnym zagrożeniem.

ZOBACZ TAKŻE:

W rzece w powiecie lubaczowskim odnaleziono ciało. Policja prowadzi śledztwo

GIS mówi o zagrożeniach

Ryzyko masowych zachorowań w Polsce pozostaje niskie, dzięki wysokiemu poziomowi wyszczepialności przeciwko polio. Niemniej jednak, zwiększone krążenie zmutowanych wirusów może stanowić zagrożenie dla osób bez odporności poszczepiennej.

Zgodnie z polskim kalendarzem szczepień, wszystkie dzieci są szczepione przeciw poliomyelitis od połowy lat 50. XX wieku, co oznacza, że większość dorosłych mieszkających w Polsce jest chroniona przed tą chorobą.

- Dorośli, którzy nie byli szczepieni lub są niekompletnie zaszczepieni, powinni uzupełnić szczepienia. Pełny cykl szczepień dla osób nieszczepionych obejmuje trzy dawki szczepionki inaktywowanej (IPV). Dorośli zaszczepieni w przeszłości, ale narażeni na zwiększone ryzyko, mogą otrzymać dawkę przypominającą co 10 lat.

- informuje Główny Inspektorat Sanitarny.

Jak zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusów poliomyelitis?

GIS przekazuje wyczytne WHO i ECDC w tej sprawie:

Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się wirusów poliomyelitis, zgodnie w wytycznymi WHO i ECDC, należy:

Zweryfikować stan zaszczepienia populacji przeciwko polio, szczególnie na poziomie regionalnym
Zwiększyć poziom zaszczepienia w populacjach o niedostatecznym odsetku zaszczepionych
Utrzymywać terminowość realizowanych szczepień przeciwko polio, zgodnie z programem szczepień ochronnych
Prowadzić nadzór w celu szybkiego wykrywania i reagowania na krążenie wirusa

Którzy dorośli są narażeni?

Dorośli, którzy zostali zaszczepieni przeciwko poliomyelitis, ale są narażeni na zwiększone ryzyko, mogą przyjąć jedną dawkę przypominającą IPV co 10 lat.

Do tej grupy należeć mogą:

Podróżni udający się do krajów, w których polio występuje endemicznie (Afganistan i Pakistan) lub aktualnie dotkniętych epidemią polio (niektóre kraje Afryki i Azji)
Pracownicy laboratoriów i pracownicy sektora opieki zdrowotnej, którzy mają do czynienia z próbkami mogącymi zawierać wirusy polio,
Pracownicy sektora opieki zdrowotnej lub opiekunowie mający bliski kontakt z osobą, która może być zakażona wirusem polio,
Pracownicy oczyszczalni ścieków.

GIS apeluje

Główny Inspektorat Sanitarny wystosował apel do rodziców i opiekunów dzieci:

- Apelujemy do personelu medycznego oraz rodziców i opiekunów dzieci, które dotychczas nie zostały zaszczepione lub nie ukończyły pełnego cyklu szczepień przeciw poliomyelitis, o uzupełnienie brakujących szczepień. Szczepienie jest nieodpłatne dla wszystkich osób do 19. roku życia. Szczepienia wykonywane są przy użyciu szczepionki inaktywowanej (IPV), która jest skuteczna i bezpieczna.

- przekazuje GIS.

Ścieki (1)

Zmutowany wirus polio w ściekach komunalnych w Rzeszowie. Co zaleca GIS?