Według wielu dorosłych, dzieci w obecnych czasach nie mają powodów do narzekań. A jednak – mimo dostępu do najnowszej technologii, niezliczonych możliwości rozwoju, zagranicznych wyjazdów itd., w Polsce nie brakuje nieszczęśliwych nastolatków. Z czego to wynika i jakich odznak nie powinniśmy w żadnym wypadku lekceważyć?

Opublikowali raport dotyczący dzieci. Wyniki niepokoją. Zwłaszcza w tych krajach

The Children’s Society to znana brytyjska organizacja, która zajmuje się ochroną i wsparciem dzieci. Co roku przygotowuje ona raport, w którym informuje o tym, jakie samopoczucie mają nastolatki z Europy.

Posługuje się przy tym danymi z ostatniego badania Programme for International Student Assessmen (Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów). Wzięło w nim udział 700 tysięcy dzieci w wieku od 10 do 15 lat z 81 krajów, w tym również z Polski. Wyniki są bardzo niepokojące, zwłaszcza dotyczące trzech państw, w tym naszego. Z raportu wynika, że 1/4 polskich nastolatków jest niezadowolona z życia. Gorzej jest tylko na Malcie oraz w Wielkiej Brytanii.

Ponadto okazuje się, że poziom niezadowolenia polskich dzieci w ostatnim czasie wzrósł. Dla przykładu, w 2018 roku wynosił on 19 proc., a w 2022 już 24,4 proc. Dodajmy, że średnia europejska wynosi 16,6 procent. Najmniej niezadowoleni z życia są nastolatkowie z Holandii (6,7 proc.), Finlandii (10,8 proc.) i Danii (11,3 proc.).

Badane dzieci wykazywały, że czują się samotne w szkole, ponieważ często nie należą do żadnej grupy i pozostają na uboczu. Czy opublikowane wyniki powinny zaniepokoić rodziców? Jak podkreśla Bogna Wendrowicz, psycholog dziecięca, w żadnym wypadku nie powinniśmy ich lekceważyć.

Wyniki badania wskazują na rekordowo niskie samopoczucie polskich nastolatków na tle innych krajów Europy. Przyczyny takiego stanu rzeczy są wieloaspektowe. Przede wszystkim, młodzi ludzie w Polsce odczuwają ogromną presję związaną z oczekiwaniami społecznymi, rodzinnymi oraz edukacyjnymi. Do tego dochodzą problemy takie, jak przemoc rówieśnicza, izolacja, oraz brak wystarczającego wsparcia emocjonalnego ze strony dorosłych. Również ogromną rolę w złym samopoczuciu nastolatków odgrywa spędzanie czasu przed ekranem telefonu, porównując swoje życia do wykreowanych i przekłamanych kont popularnych osób

– tłumaczy psycholog w rozmowie z naszym portalem.

Jak zauważa, z badań wynika również, że polskie szkoły często nie radzą sobie z odpowiednią opieką psychologiczną, co potęguje uczucie osamotnienia i bezradności wśród młodzieży. Presja związana z wynikami w nauce oraz przyszłością zawodową prowadzi do chronicznego stresu, który jest czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zaburzeń psychicznych, takich jak depresja i lęki.

– W ostatnich latach psycholodzy i psychiatrzy coraz częściej zgłaszają wzrost liczby młodych pacjentów z poważnymi problemami emocjonalnymi. Pandemia COVID-19 dodatkowo nasiliła te problemy, wywołując poczucie izolacji społecznej i zwiększając lęki związane z niepewną przyszłością – wyjaśnia Bogna Wendrowicz.

Zły stan psychiczny polskich nastolatków. Tych zmian nie rodzice nie mogą ignorować

Dlatego też rodzice powinni być szczególnie czujni na zmiany w zachowaniu swoich dzieci, takie jak:

wycofanie się z życia społecznego,
zaniedbywanie obowiązków szkolnych,
zmiany w nawykach żywieniowych i sennych,
zainteresowanie tematyką związaną z depresją lub śmiercią.

Psycholog Bogna Wendrowicz podkreśla, że ważne jest, aby takie symptomy nie były bagatelizowane. A w przypadku zauważenia któregoś z nich rodzice powinni szukać wsparcia u specjalistów.

– Badania z innych krajów również wskazują na podobne tendencje, gdzie czynniki takie jak cyfryzacja życia, presja rówieśnicza oraz zmiany społeczne wpływają negatywnie na zdrowie psychiczne młodzieży. Polska wyróżnia się jednak negatywnie, co może wynikać z dodatkowych, specyficznych dla kraju czynników kulturowych i społecznych. Przykładem jest silnie zakorzeniona tradycja sukcesu akademickiego jako jedynej drogi do sukcesu życiowego, co dodatkowo zwiększa presję na młodych ludzi – tłumaczy psycholog dziecięca.

Długofalowe zaniedbania w zakresie opieki psychologicznej oraz brak odpowiednich programów wsparcia mogą prowadzić do dalszego pogłębiania kryzysu zdrowia psychicznego wśród młodzieży.

Nastolatki (1)

Nasze dzieci nie są zadowolone ze swojego życia. Wyniki raportu szokują